موسسه آموزش عالی عمران و توسعه مجله معماری منظر و طراحی باغ 1 معماری منظر و طراحی باغ،دوره 1،شماره2 سال 1404، 2026 02 26 The Impact of Traditional Iranian Architecture on Citizens’ Quality of Life:Examining the Relationship between Space, Culture, and Social Well-Being(A Case Study of Yazd, Kashan, and Tehran) تأثیر معماری سنتی ایران بر کیفیت زندگی مردم: پیوند میان فضا، فرهنگ و رفاه اجتماعی (مطالعه موردی شهرهای یزد، کاشان و تهران) 112 131 10.61838/lagdj.20 EN معصومه خامه استادیار، گروه معماری،واحدبروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، یروجرد، ایران مهدی وفائی راد 2- دانشجوی دکترا، گروه معماری،واحدبروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران Journal Article <p>Traditional Iranian architecture is an intelligent synthesis of climate, culture, art, and indigenous technologies developed over centuries that has fundamentally shaped people's quality of life​. ​This study examines the psychological, social, and environmental effects of traditional Iranian architecture on residents of both historic and modern neighborhoods and seeks to present its latent capacities as strategies for improving contemporary urban quality of life. ​The research uses a descriptive-analytical design with a survey approach, targeting residents of traditional and modern areas in Yazd, Kashan, and Tehran as the study population. ​A total of 120 completed questionnaires were analyzed using SPSS software to explore perceived outcomes and relationships. ​Results indicate that traditional architectural elements—such as central courtyards, natural building materials, human-scale proportions, and introverted layouts—have positive impacts on psychological security, social interactions, sense of place, and climatic comfort. ​These findings suggest that creatively reinterpreting the core principles of traditional Iranian architecture can provide a foundation for sustainable, humane, and identity-centered development in contemporary Iranian cities. ​Integrating these vernacular strategies into modern design can reduce energy use, enhance microclimates, and support cultural continuity while addressing current urban challenges. ​Consequently, policymakers and designers are encouraged to adapt and reapply these traditional patterns—aligned with environmental, social, and cultural goals—to foster healthier and more resilient urban environments.</p> <p>معماری سنتی ایران، تلفیقی هوشمندانه از اقلیم، فرهنگ، هنر و فناوری بومی است که طی قرون متمادی شکل گرفته و نقشی بنیادین در شکل‌دهی به کیفیت زندگی مردم ایفا کرده است . این پژوهش با هدف بررسی تأثیرات روانی، اجتماعی و زیست ‌محیطی معماری سنتی ایران بر زندگی ساکنان مناطق سنتی و مدرن انجام شده و تلاش دارد ظرفیت‌های نهفته در این الگو را به ‌عنوان راهبردی برای بهبود کیفیت زندگی شهری معاصر معرفی کند. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی با رویکرد پیمایشی است و جامعه آماری شامل ساکنان مناطق سنتی و مدرن در شهر‌های یزد، کاشان و تهران می‌‌باشد. داده‌‌های 120 پرسش‌نامه قابل تحلیل با استفاده از نرم‌ افزار SPSS  بررسی شد. نتایج نشان داد معماری سنتی ایران با بهره‌گیری از مؤلفه‌هایی چون حیاط مرکزی، مصالح  طبیعی، مقیاس انسانی و طراحی درون‌‌گرا ، اثرات مثبتی بر احساس امنیت روانی، تعاملات اجتماعی، حس تعلق مکانی و آسایش اقلیمی دارد. بنابراین، بازنگری خلاقانه در اصول این معماری می‌تواند مبنایی برای توسعه پایدار، انسانی و هویت ‌محور در شهر‌های معاصر ایران باشد.</p> معماری سنتی ایران، کیفیت زندگی، روان‌‌شناسی محیط، پایداری، هویت فرهنگی، تعاملات اجتماعی، مقیاس انسانی Traditional Iranian architecture, quality of life, environmental psychology, sustainability, cultural identity, social interaction, human scale. https://lagdj.com/index.php/lagdj/article/download/20/22