موسسه آموزش عالی عمران و توسعه مجله معماری منظر و طراحی باغ در دست انتشار 2026 09 15 Expanding Problem Framing in Architectural Design Education through the Lens of the Production of Space (Case Study of a Stair-Design Exercise) گسترش صورت‌بندی مسئله در آموزش طراحی معماری در پرتو نظریه تولید فضا (مطالعه موردی: تمرین طراحی پله) FA علی عسگری استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article <p>This study examines an educational experience in Architectural Design I, in which a stair-design exercise for a faculty courtyard was linked to observations of everyday stair use and discussions of movement, pause, view, and presence. It aims to identify indications of expanded problem framing in students’ works and to examine how the relationships recognized by students were translated into architectural organization. Because complete pre- and post-intervention records were unavailable, the findings are interpreted descriptively and exploratorily and do not establish a causal effect of the educational experience. Using a qualitative case-study approach, the final works of twelve students were analyzed through direct observation of physical models, final boards, cross-case comparison, and contextual knowledge from sustained participation in teaching. As an independent assessment layer, seven academic evaluators reviewed model images using six components of spatial transformation. Findings showed that, to varying degrees, the projects moved beyond the stair as an access element and incorporated relationships among movement, level change, ground, context, pause, view, and potential settings for presence. The generative role of level change was among the clearest transformations, whereas the conversion of functional movement into spatial sequence was less consistent. Expanded problem framing did not necessarily correspond to an equal ability to translate it into architectural organization. Through Henri Lefebvre’s theory of the production of space, this transformation is interpreted not as a rejection of form or the realization of lived space, but as contextualized form-making and a shift from an isolated element toward a broader network of spatial relations. The findings highlight the importance of developing both recognition and architectural organization of spatial relations in introductory design education.</p> <p>آموزش مقدماتی طراحی معماری در شکل‌گیری صورت‌بندی مسئله توسط دانشجویان نقش مهمی دارد. پژوهش حاضر یک تجربۀ آموزشی در درس طراحی معماری (۱) را بررسی می‌کند که در آن تمرین طراحی پله در حیاط دانشکده با مشاهدۀ استفاده‌های روزمره از پله و گفت‌وگو درباره حرکت، مکث، دید و حضور پیوند داده شد. هدف پژوهش، شناسایی نشانه‌های گسترش صورت‌بندی مسئله در آثار دانشجویان و بررسی میزان ترجمه روابط مورد توجه آنان به سازمان معماری بود. با توجه به در دسترس نبودن مستندات کامل پیش و پس از فرایند آموزشی، یافته‌ها به‌صورت توصیفی و اکتشافی تفسیر شدند و بیانگر اثبات رابطۀ علّی نیستند. یافته‌ها نشان دادند که آثار با درجات متفاوت از تعریف پله به‌عنوان عنصر دسترسی فراتر رفته و روابطی میان حرکت، اختلاف تراز، زمین، بستر، مکث، دید و موقعیت‌های بالقوه حضور را وارد پاسخ معماری کرده‌اند. نقش مولد اختلاف تراز از آشکارترین وجوه تحول بود، درحالی‌که تبدیل حرکت عملکردی به توالی فضایی با شدت کمتری تحقق یافت. همچنین، گسترش دامنه ادراک مسئله لزوماً با توانایی یکسان در ترجمه آن به سازمان معماری همراه نبود. در پرتو نظریه تولید فضای هانری لوفور، این تحول نه به‌عنوان نفی فرم یا تحقق فضای زیسته، بلکه به‌صورت زمینه‌مندشدن تولید فرم و حرکت از عنصر منفرد به شبکه‌ای گسترده‌تر از روابط فضایی تفسیر می‌شود. نتایج بر اهمیت پرورش هم‌زمان توان تشخیص روابط فضایی و توان سازمان‌دهی معماری آنها در آموزش مقدماتی طراحی تأکید می‌کنند.</p> https://lagdj.com/index.php/lagdj/article/download/63/66