بازترجمه نقوش گلوَنی در طراحی مفهومی عناصر و مبلمان شهری؛ مطالعه اکتشافی آثار دانشجویان معماری

نویسندگان

DOI:

https://doi.org/10.61838/lagdj.30

کلمات کلیدی:

نقوش گلونی، معماری مدرن، سیمای شهری، هنر سنتی

چکیده

پوشاک و منسوجات سنتی و معماری هر دو بازتابی از هویت فرهنگی و زیبایی‌شناسی تاریخی جوامع هستند. در بسیاری از تمدن‌ها، نقوش پوشاک سنتی بر تزئینات معماری تأثیر مستقیم داشته‌اند. گلونی به‌عنوان یکی از نمادهای فرهنگی لرستان، دارای طرح‌ها و نقوش منحصربه‌فردی است که می‌تواند در طراحی شهری و معماری به‌کار گرفته شود. بررسی راهکارهای تلفیق نقوش گل‌ونی لرستان با معماری معاصر و تحلیل تأثیر آن بر زیباسازی شهری، هدف اصلی این پژوهش است. پژوهش از نوع کاربردی با روش ترکیبی (کیفی-اکتشافی) مبتنی بر طراحی مشارکتی انجام شده و جامعه آماری،۲۱ دانشجوی دختر معماری، مقطع کاردانی دلنشگاه ملی مهارت خرم آباد بوده است. سه نقش«بته‌جقه»، «گل» و «سرو» از روی روسری گل‌ونی مستندسازی و پس از یک جلسه توجیهی ۳۰ دقیقه‌ای، پرسشنامه‌ای شامل سؤالات بسته و باز در اختیار دانشجویان قرار گرفت. نقش «بته‌جقه» با ۳۸ درصد بیشترین فراوانی را دارد. همچنین ۵۷.۸ درصد دانشجویان در سطح مفهومی عمل کردند. همچنین، ۴۳ درصد از دانشجویان تبدیل نقش دوبعدی لباس به حجم سه‌بعدی معماری را چالش اصلی طراحی عنوان کردند. این موضوع نشان می‌دهد که مهارت‌های طراحی یر اساس مفاهیم در آموزش مرسوم معماری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نتایج نشان داد که نحوه به‌کارگیری نقوش گلونی در طراحی مبلمان و المان‌های شهری توسط دانشجویان، نشان‌دهنده بلوغ فکری دانشجویان معماری در مواجهه با میراث فرهنگی و توانایی آنان در بازآفرینی خلاقانه نقوش بومی در طراحی شهر است. نقوش گل‌وَنی در صورت ترجمه هوشمندانه معنا و فرم (نه تقلید صرف)، قابلیت تبدیل به المان‌های شهری با هویت فرهنگی قوی را دارند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

اریان‌پور، ع.، و بهرام‌نژاد، م (۱۴۰۰). بررسی هویت فرهنگی قوم لر و قوم لک با تکیه بر پوشاک .پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.1400.

امين زاده، ب ( 1389). ارزيابي وهويت مكان، فصلنامه هويت شهر، دوره 4، شماره 7. زمستان،3-14.

بهزادفر، م،(1390). هويت شهر(نگاهي به هويت شهر تهران). چاپ سوم، تهران: موسسه نشر شهر، 1390

پاکزاد، ج. (۱۳۸۴). راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران. وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهرسازی و معماری.

حبیبی، س. م. (۱۳۸۷). از شار تا شهر (چاپ دوم). انتشارات دانشگاه تهران.

حمیدی, ب و رشوند, ز . (1404). ارزیابی اثرگذاری نقاشی دیواری در فرایند طراحی مبلمان شهری و نقش آن در ارتقاء کیفیت منظر شهری؛ مطالعه موردی شهر رشت. دانش شهرسازی, 9(4), 60-78. doi: 10.22124/upk.2026.31554.2061

خلیل‌آباد کلانتری، ا اباذرلو. ا . (۱۳۸۸). منظر شهری و خواندن از شهر. مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی منظر شهری، مؤسسه تحقیقات فرهنگ و هنر، مرکز تحقیقات جهاد سازندگی و مسکن.

دهقان، ن. (۱۳۹۲). تحلیل بصری نقش گلیم‌های ایل بختیاری .پایان‌نامه کارشناسی، مجتمع آموزشی عالی غیرانتفاعی و غیردولتی نبی‌اکرم.

زلکی, ی, شمس, م, و. ملک حسینی, ع. (1400). ارزیابی تاثیرات عناصر مبلمان شهری بر سیما و منظر شهر (مطالعه موردی: منطقه چهار شهرداری – کلان شهر اهواز). فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری, 12(47), 25-38. doi: 10.30495/jupm.2022.4083

زمانی‌نژاد، س.، و ابراهیمی، ح. (۱۴۰۲). اثرگذاری تلفیق معماری مدرن و سنتی ایرانی در طراحی معماری شهری. هشتمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم و مهندسی و پنجمین کنگره بین‌المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا.

زکاوت، س.، رضایی، م.، و پیام، ح. (۱۳۹۹). ارتقاء سرزندگی در فضاهای شهری با تأکید بر رویکرد ساماندهی منظر شهری (مورد مطالعه: شهر یاسوج). آمایش محیط، ۵۰.

شاکرمی, ط و شریفی نیا, ا . (1396). بررسی و تحلیلی بر پوشاک سنتی زنان شهرستان در ه شهر (مطالعه موردی: گُل وَنی). نگارینه هنر اسلامی, 4(14), 63-76. doi: 10.22077/nia.2018.1468.1106

شعبانی پور, ا و تراجی, م . (1404). بازنمایی هویت ملی در طراحی مبلمان شهری با الهام از نقش‌مایه‌های منسوجات ساسانی. دانش شهرسازی, 9(4), 118-137. doi: 10.22124/upk.2026.31454.2056

ضرغامی، ا.، و امینیان، م. (۱۳۹۱). هویت و منظر شهری (مطالعه موردی شهر پاکدشت). مطالعات شهر ایرانی اسلامی، ۳(۹)، ۰-۰. (https://sid.ir/paper/493814/fa

لاهیجانی، ر.، و جاودان‌سیرت، ا. (۱۳۹۹). سیر تحول گلونی لرستان. اولین کنفرانس ملی پوشاک، طراحی پارچه و لباس، شیراز.

کاکاوند، س. (۱۳۹۴). نشانه‌شناسی پوشاک زنان قوم کرد کرمانشاه .پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر، پژوهش هنر.(2015).

کاویان، م. (۱۳۹۴). چاپ باتیک (چاپ دوم). هنر ایران.

مانگری، ق. (۱۳۹۹). بازآفرینی نقوش سربند زنان لر (گلونی) بر روی لباس اجتماعی بانوان امروز با رویکرد کسب‌وکار. نخستین کنفرانس بین‌المللی و دومین کنفرانس ملی مدیریت، اخلاق و کسب‌وکار، شیراز.

محمودیان، ع و نگین تاجی، ف. (1405)، تاثیر مبلمان شهری در راستای شاخصه های شهرسازی، دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی معماری، مرمت، شهرسازی و محیط زیست پایدار، همدان ،https://civilica.com/doc/2665052

منصورى، س.ا .( 1388). منظر شهرى : روايت جامع شهر. مجلة منظر، شمارة 3،ص 4

نونش، خ. (1390). زمان، صورتگر منظر : بررسى مفهوم زمان در پيدايى منظر. ت : عليرضا شكورىمقدم و پديده عادلوند، مجلة منظر، شمارة 15 ، صص 51 47.

نوراحمدی، س.، محمدی، و.، و محمدزاده، م. (۱۴۰۰). مطالعه نشانه‌شناسی پوشاک عشایر لرستان در تبیین هویت فرهنگی. نشریه هنرهای کاربردی، ۱(۱) ۵-۲۴.

هدایتی، ن.، بیدکی، س. م.، و خالصی، ن. (۱۳۹۰). طراحی و چاپ پارچه با تلفیق چاپ‌های سنتی و مدرن. سومین کنفرانس ملی پوشاک و نساجی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد.

Balukbashi, A. (2004). Pooshak dar Iran-zamin [Clothing in Iran] (P. Matin, Illus.). Amirkabir. (Original work published 1383/2004).

Habibi, S. H. (2008). Az Shar ta Shahr [From sign to city]. University of Tehran Press. (Original work published 1387/2008).

Goodarzi Soroush MM, Goodarzi Soroush Kh. Recognition of the concept of identity in urban space (Case study: Bu Ali Boulevard, Hamadan). J Stud Iran Islam City. 2013;(11):101-7.

Kavian, M. (2015). Chap-e Batik [Batik printing]. Honar-e Iran. (Original work published 1394/2015).

Mohammadi Seif, M. (2016). Nesheneshenasi dar pooshak-e zanan-e Tork va Kord-e Iran [Semiotics in the clothing of Turkish and Kurdish women of Iran]. Jamee Shenasan.

Norahmadi, S., Mohammadi, V., & Mohammadzadeh, M. (2021). Motalee-ye nesheneshenasi-ye pooshak-e agham-e Lorestan dar tabin-e hoviyat-e farhangi [Semiotic study of Lorestan tribal clothing in explaining cultural identity]. Journal of Applied Arts, 1(1), 5-24. (Original work published 1400/2021).

Nohavani Baygi, N., Mohammadi, V., & Nikoubian, M. (2021). Tarahi va chap-e parche ba talfigh-e chap-haye sonnati va modern [Design and printing of fabric combining traditional and modern printing]. In Seyyomin Konferans-e Meli-ye Pooshak va Nasaji [Third National Conference on Clothing and Textiles]. Islamic Azad University, Yazd Branch. (Original work published 1390/2011).

Naveh, Z (2001) Ten major premises for a holistic conception of multifunctional landscapes, Landscape and Urban Planning, 57(3-4):269:284.

Pakzad, J. (2005). Rahnamay-e tarahi-ye fazahaye shahri dar Iran [Guide to designing urban spaces in Iran]. Ministry of Housing and Urban Development. (Original work published 1384/2005).

Saeedian, A. (2009). Dayere-tol-maref-e sarzamin va mardom-e Iran [Encyclopedia of the land and people of Iran] (Vol. 3). Aram. (Original work published 1388/2009).

Shahbazi, Z. (2011). Tahlil-e mardomshenakhti-ye pooshak-e sonnati-ye mardom-e Ilam [Anthropological analysis of traditional clothing of Ilam people]. Farhang-e Ilam, (30 & 31), 128. (Original work published 1390/2011).

Tabbian, M. (1998). Manzar-e shahri [Urban landscape]. University of Tehran Press. (Original work published 1377/1998).

Yasini, S. R. (2016). Arzyabi-ye jamee-shenakhti zibayi-shenakhti-ye pooshak-e sonnati-ye zanan-e mantaghe-ye kaviri-ye Iran ba tamarkoz bar eghlim-e farhangi va tabiei [Sociological-aesthetic evaluation of traditional women's clothing in desert regions of Iran focusing on cultural and natural climate]. Journal of Society, Literature and Art Studies, 8(2), 163-189. (Original work published 1395/2016).

1

چاپ شده

2026-08-01

نحوه استناد به مقاله

نرگسی خرم آباد ا. (2026). بازترجمه نقوش گلوَنی در طراحی مفهومی عناصر و مبلمان شهری؛ مطالعه اکتشافی آثار دانشجویان معماری. مجله معماری منظر و طراحی باغ, 2(4تابستان), 67-90. https://doi.org/10.61838/lagdj.30