Review

راهنمای جامع داوران

هیئت تحریریه مجله علمی معماری منظر و طراحی باغ از همکاری استادان، پژوهشگران و متخصصان گران‌قدر در فرآیند داوری مقالات صمیمانه قدردانی می‌کند. داوران، مهم‌ترین رکن تضمین کیفیت علمی مجله هستند و نقش آنان در ارتقای دانش، حفظ استانداردهای پژوهشی و توسعه ادبیات علمی این حوزه انکارناپذیر است.

هدف این راهنما، تبیین مسئولیت‌ها، اصول اخلاقی، معیارهای ارزیابی و فرآیند داوری مقالات است تا ارزیابی‌ها با حداکثر دقت، عدالت، شفافیت و بی‌طرفی انجام شود.

نظام داوری مجله

مجله از نظام داوری دوسویه ناشناس (Double-Blind Peer Review) استفاده می‌کند. در این نظام:

  • هویت نویسندگان برای داوران محرمانه است.
  • هویت داوران برای نویسندگان محرمانه باقی می‌ماند.
  • ارزیابی صرفاً بر اساس کیفیت علمی مقاله انجام می‌شود.
  • هیچ‌گونه اطلاعات هویتی نباید در متن داوری درج شود.

مسئولیت‌های داوران

داوران محترم متعهد می‌شوند:

  • مقاله را صرفاً بر مبنای معیارهای علمی ارزیابی کنند.
  • از هرگونه جانبداری شخصی، سازمانی، سیاسی، قومی، مذهبی یا جنسیتی خودداری نمایند.
  • اطلاعات مقاله را محرمانه تلقی کنند.
  • از استفاده علمی یا شخصی از اطلاعات مقاله پیش از انتشار اجتناب کنند.
  • در صورت وجود تعارض منافع، بلافاصله سردبیر را مطلع سازند.
  • گزارش داوری را مستند، مستدل، محترمانه و سازنده تنظیم نمایند.
  • در صورت مشاهده تخلف پژوهشی، مراتب را به سردبیر گزارش دهند.

معیارهای ارزیابی مقاله

داوران هنگام ارزیابی مقاله، موارد زیر را مدنظر قرار دهند.

۱. اصالت و نوآوری

  • آیا موضوع پژوهش جدید است؟
  • آیا مقاله دارای ارزش افزوده علمی است؟
  • آیا مقاله صرفاً تکرار پژوهش‌های پیشین نیست؟

۲. اهمیت موضوع

  • آیا مسئله پژوهش اهمیت علمی یا کاربردی دارد؟
  • آیا نتایج می‌تواند به توسعه دانش معماری منظر، طراحی باغ یا محیط‌های باز کمک کند؟

۳. عنوان مقاله

  • دقیق، گویا و متناسب با محتوا باشد.
  • از عبارات مبهم یا بسیار کلی پرهیز شده باشد.

۴. چکیده

چکیده باید شامل:

  • هدف پژوهش
  • روش تحقیق
  • یافته‌های اصلی
  • نتیجه‌گیری

باشد و با متن مقاله همخوانی کامل داشته باشد.

۵. کلیدواژه‌ها

  • مرتبط با موضوع
  • استاندارد
  • قابل نمایه‌سازی

۶. بیان مسئله

  • مسئله به‌روشنی تعریف شده باشد.
  • ضرورت انجام پژوهش مشخص باشد.
  • خلأ پژوهشی بیان شده باشد.

۷. مرور ادبیات

داور بررسی کند:

  • منابع معتبر استفاده شده باشند.
  • منابع به‌روز باشند.
  • ارتباط منطقی میان مطالعات گذشته برقرار شده باشد.
  • شکاف پژوهشی به‌درستی تبیین شده باشد.

۸. روش تحقیق

روش تحقیق باید:

  • متناسب با اهداف پژوهش باشد.
  • به‌طور کامل تشریح شده باشد.
  • قابلیت تکرارپذیری داشته باشد.
  • ابزار گردآوری داده‌ها معتبر باشد.
  • روش تحلیل مناسب انتخاب شده باشد.

۹. تحلیل داده‌ها

  • تحلیل‌ها صحیح باشند.
  • نتایج مبتنی بر داده‌ها باشند.
  • استدلال‌ها منطقی باشند.
  • از اغراق در تفسیر نتایج پرهیز شده باشد.

۱۰. نتیجه‌گیری

نتیجه‌گیری باید:

  • مستقیماً از یافته‌ها استخراج شده باشد.
  • پاسخگوی اهداف پژوهش باشد.
  • نوآوری پژوهش را نشان دهد.
  • محدودیت‌ها و پیشنهادهای پژوهش را بیان کند.

۱۱. منابع

داور بررسی نماید:

  • منابع معتبر باشند.
  • منابع جدید نیز استفاده شده باشند.
  • استنادها دقیق و یکنواخت باشند.
  • تمامی منابع در متن و فهرست منابع مطابقت داشته باشند.

۱۲. کیفیت نگارش

  • نگارش روان باشد.
  • اصطلاحات علمی صحیح باشند.
  • ساختار مقاله منسجم باشد.
  • اشکالات نگارشی حداقل باشد.

۱۳. تصاویر، نقشه‌ها و جداول

در حوزه معماری منظر و طراحی باغ، کیفیت عناصر تصویری اهمیت ویژه دارد.

داور بررسی کند:

  • کیفیت تصاویر مناسب باشد.
  • نقشه‌ها خوانا باشند.
  • مقیاس و جهت شمال در نقشه‌ها رعایت شده باشد.
  • تمامی تصاویر دارای منبع باشند.
  • نمودارها و جداول به فهم نتایج کمک کنند.

معیارهای اختصاصی مجله

از آنجا که مجله در حوزه معماری منظر و طراحی باغ فعالیت می‌کند، داوران به موارد زیر نیز توجه نمایند:

  • نوآوری در طراحی منظر
  • کیفیت تحلیل فضایی
  • ارتباط میان انسان، طبیعت و محیط
  • پایداری محیطی
  • منظر فرهنگی
  • اکولوژی منظر
  • طراحی باغ ایرانی و باغ‌های تاریخی
  • طراحی فضای سبز شهری
  • منظر شهری
  • حفاظت و احیای مناظر تاریخی
  • رویکردهای اقلیم‌محور
  • فناوری‌های نوین در طراحی منظر
  • GIS، سنجش از دور و مدل‌سازی منظر (در صورت استفاده)

تخلفات پژوهشی

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، داور موظف است موضوع را به سردبیر اطلاع دهد:

  • سرقت علمی
  • خودسرقت علمی
  • انتشار هم‌زمان
  • انتشار تکراری
  • جعل داده‌ها
  • دستکاری تصاویر
  • تحریف نتایج
  • استنادسازی غیرواقعی
  • نویسندگی صوری
  • حذف نویسنده واقعی

تعارض منافع

چنانچه داور:

  • با نویسنده همکاری پژوهشی داشته باشد؛
  • در یک دانشگاه یا مؤسسه با نویسنده فعالیت کند؛
  • دارای رابطه مالی، سازمانی یا شخصی با نویسنده باشد؛
  • یا هر عاملی موجب خدشه به بی‌طرفی وی شود،

باید از پذیرش داوری خودداری کرده و موضوع را به سردبیر اعلام نماید.

محرمانگی

تمامی اطلاعات مقاله محرمانه است و داور مجاز نیست:

  • مقاله را در اختیار دیگران قرار دهد؛
  • از داده‌های آن استفاده کند؛
  • درباره محتوای مقاله پیش از انتشار اظهار نظر عمومی نماید.

نحوه نگارش گزارش داوری

گزارش داوری باید:

  • محترمانه و حرفه‌ای باشد.
  • مبتنی بر استدلال علمی باشد.
  • پیشنهادهای اصلاحی مشخص ارائه دهد.
  • از اظهارنظرهای شخصی یا توهین‌آمیز پرهیز کند.
  • نقاط قوت و ضعف مقاله را به‌طور جداگانه بیان نماید.

تصمیم پیشنهادی داور

در پایان داوری، یکی از گزینه‌های زیر انتخاب می‌شود:

  • پذیرش بدون اصلاح
  • پذیرش با اصلاحات جزئی
  • پذیرش مشروط به اصلاحات اساسی
  • ارسال مجدد پس از بازنگری اساسی
  • عدم پذیرش مقاله

تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله بر عهده سردبیر است.

مدت زمان داوری

از داوران محترم درخواست می‌شود:

  • حداکثر ظرف ۵ روز پذیرش یا عدم پذیرش داوری را اعلام نمایند.
  • گزارش داوری را حداکثر ظرف 14 روز ارسال کنند.

در صورت نیاز به زمان بیشتر، هماهنگی با دفتر مجله ضروری است.

تقدیر از داوران

مجله با هدف ارج نهادن به همکاری علمی داوران، در پایان هر سال فهرست داوران همکار (با حفظ محرمانگی داوری مقالات) را منتشر کرده و حسب سیاست‌های مجله، گواهی همکاری یا سایر شیوه‌های قدردانی را ارائه خواهد کرد.

سخن پایانی

هیئت تحریریه مجله علمی «معماری منظر و طراحی باغ» بر این باور است که کیفیت هر مجله علمی در گرو دقت، انصاف و مسئولیت‌پذیری داوران آن است. از این‌رو، مشارکت علمی داوران فرهیخته را سرمایه‌ای ارزشمند برای ارتقای پژوهش‌های حوزه معماری منظر، طراحی باغ، منظر فرهنگی و محیط‌های پایدار می‌داند و از همکاری صمیمانه ایشان سپاسگزاری می‌کند.