Analysis of the Impacts of Rail Transit Development on the Spatial Divide of Urban Fabrics
DOI:
https://doi.org/10.61838/lagdj.44Keywords:
Urban rail transit; Spatial divide; Spatial justice; Transit-oriented development (TOD); Urban development; Urban fabricsAbstract
The expansion of urban rail transit networks has become one of the most significant strategies for achieving sustainable urban transportation, playing a crucial role in restructuring urban spatial patterns, improving accessibility, and guiding urban development.Nevertheless, existing research indicates that the impacts of rail transit development are not uniformly distributed; rather, they vary according to the physical, social, economic, and managerial characteristics of surrounding urban areas, potentially reducing or exacerbating spatial disparities among urban fabrics.In many developing cities, the expansion of metro systems without adequate consideration of the capacities of surrounding neighborhoods has resulted in increased land values, land-use transformation, gradual social displacement, concentration of economic activities, and the emergence of new inequalities in access to urban opportunities.
The present study aims to analyze the impacts of rail transit development on the spatial divide of urban fabrics, with particular emphasis on physical, economic, social, and accessibility dimensions.This research is applied in terms of purpose and adopts a descriptive-analytical design using a mixed-methods (quantitative and qualitative) approach.Research data were collected through documentary studies, field surveys, questionnaires, semi-structured interviews, direct observation, and spatial indicator analysis.The collected data were subsequently analyzed using statistical techniques alongside qualitative interpretation.
The findings indicate that although rail transit development enhances accessibility, increases land values, stimulates selected service activities, and strengthens the functional role of areas surrounding metro stations, the absence of integrated planning may intensify uneven land-use changes, increase the concentration of commercial activities, generate traffic-related problems, weaken neighborhood identity, and widen inequalities in access to urban services, thereby deepening the spatial divide among urban fabrics.The results further reveal that the influence of rail transit on the urban spatial structure depends less on the mere construction of metro stations than on the quality of spatial planning, station-area development management, and the degree of integration between transportation policies and urban development strategies.Therefore, adopting a transit-oriented development (TOD) approach integrated with the principles of spatial justice can contribute to reducing spatial inequalities and enhancing urban sustainability.
Downloads
References
افروز، مریم، طبیبیان، منوچهر، و احمدی، بهمن.(۱۳۹۶).سنجش عدالت فضایی بهمنظور دسترسی برابر به فرصتهای اجتماعی: نمونه مطالعه: بافت قدیم شهر قزوین.فصلنامه مطالعات ساختار و کارکرد شهری، ۴(۱۴)، ۵۳–۷۴.
پیران، پرویز.(۱۳۶۷).شهرنشینی شتابان و ناهمگون؛ مسکن نابهنجار.اطلاعات سیاسی–اقتصادی، (۱۴).
حاتمی، یاسر، ذاکرحقیقی، کیانوش، و رضاییراد، هادی.(۱۳۹۷).تحلیل تأثیرگذاری محورهای عملکردی–ساختاری تردد بر الگوهای سفر: مطالعه موردی منطقه یک شهر همدان.پژوهشهای بومشناسی شهری، ۹(۱، پیاپی ۱۷)، ۷۵–۹۰.
حاتمینژاد، حسین، فرهودی، رحمتالله، و محمدپور جابری، مرتضی.(۱۳۸۷).تحلیل نابرابری در برخورداری از کاربریهای خدمات شهری: مطالعه موردی شهر اسفراین.پژوهشهای جغرافیای انسانی، (۶۵)، ۷۱–۸۵.
حاتمینژاد، حسین، منوچهری میاندوآب، ایوب، بهارلو، ایمان، ابراهیمپور، احد، و حاتمینژاد، حجت.(۱۳۹۱).شهر و عدالت اجتماعی: تحلیلی بر نابرابریهای محلهای (مطالعه موردی: محلههای قدیمی شهر میاندوآب).پژوهشهای جغرافیای انسانی، (۸۰)، ۴۱–۶۳.
حبیبی، کیومرث، علیزاده، هوشمند، مرادی مسیحی، واراز، ولدبیگی، سیوان، و وفایی، ساسان.(۱۳۹۰).بررسی و تحلیل وضعیت عدالت اجتماعی در ساختار فضایی شهر سنندج.آرمانشهر، (۷)، ۱۰۳–۱۱۲.
حکمتنیا، حسن، گیوهچی، سعید، حیدری نوشهر، نیر، و حیدری نوشهر، مهری.(۱۳۹۰).تحلیل توزیع فضایی خدمات عمومی شهری با استفاده از روش استانداردسازی دادهها، تاکسونومی عددی و مدل ضریب ویژگی (مطالعه موردی: شهر اردکان).پژوهشهای جغرافیای انسانی، (۷۷)، ۱۶۵–۱۷۹.
خیرالدین، رضا.(۱۳۸۹).تحلیل زمینه اقدامات مدیریت شهری تهران در دوره ۱۳۷۲–۱۳۸۶؛ به سوی یکپارچگی شهری یا تشدید شکاف فضایی؟ هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، (۴۲)، ۷۱–۸۱.
خیرالدین، رضا، فروهر، امیر، و ایمانی، جواد.(۱۳۹۲).توسعه هدفمند ایستگاههای مترو؛ از قطببندی فضایی تا یکپارچگی شهری در تهران (نمونههای مورد مطالعه: ایستگاه مترو دکتر شریعتی و ایستگاه مترو میدان شهدا).فصلنامه علمی–پژوهشی مرکز پژوهشی هنر، معماری و شهرسازی نظر، ۱۰(۲۷)، ۱۵–۲۶.
داداشپور، هاشم، و رستمی، فرامرز.(۱۳۹۰).سنجش عدالت فضایی یکپارچه خدمات عمومی شهری بر اساس توزیع جمعیت، قابلیت دسترسی و کارایی در شهر یاسوج.مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، ۳(۱۰)، ۱–۲۲.
داداشپور، هاشم، علیزاده، سمانه، و رفیعیان، مجتبی.(۱۳۹۰).سنجش سطوح توسعهیافتگی و نابرابریهای فضایی در استان خراسان شمالی با استفاده از مدل منطق فازی.جغرافیا و توسعه ناحیهای، (۲۱)، ۱۰۳–۱۲۰.
دلایی میلان، ابراهیم، و خیرالدین، رضا.(۱۳۹۶).سنجش عدالت فضایی در بستر نظام حملونقل عمومی با مدل تحلیل شبکهای (مورد پژوهی: مناطق ۲، ۳، ۴ و ۵ شهر تهران).نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، ۹(۳)، ۱۹–۳۹.
رضاییراد، هادی، و کاظمی، داوود.(۱۳۹۹).بازشناسی ضرورت مدیریت اجتماعمحور بحران جهت کاهش آسیبپذیری در بحران زلزله (مطالعه موردی: محله یوسفآباد شهر تهران).مطالعات محیطی هفت حصار، ۹(۳۳)، ۶۳–۷۸.
رفیعیان، مجتبی، و شالی، محمد.(۱۳۹۰).تحلیل فضایی سطح توسعهیافتگی تهران به تفکیک مناطق شهری.برنامهریزی و آمایش فضا، ۱۶(۴)، ۲۵–۴۹.
روستایی، شهریور، بابایی، الیناز، و کاملیفر، زهرا.(۱۳۹۲).ارزیابی عدالت فضایی در پراکنش خدمات شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز).آمایش جغرافیایی فضا، ۳(۱۰)، ۸۱–۱۰۰.
ساسانپور، فرزانه، حیدری، سامان، پیری، اسماعیل، و احمدی، باقر.(۱۳۹۷).تحلیل عدالت فضایی در استان کرمان: مطالعه موردی بخش شبکههای ارتباطی استان کرمان.آمایش جغرافیایی فضا، ۸(۳۰)، ۱–۱۸.
سرور، هادی، و فرناد، رضا.(۱۴۰۳).تحلیل ارتباط فضایی کاربری اراضی با حملونقل پایدار شهری: مطالعه موردی مناطق شهری ارومیه.فصلنامه علمی جاده، ۲۲(۱۱۹)، ۳۹۳–۴۱۲.
شاهحسینی، پروانه.(۱۳۸۴).سکونتگاههای خودرو و امنیت اجتماعی: مورد مطالعه شهر پاکدشت.جغرافیا و توسعه، ۳(۶).
شکویی، حسین.(۱۳۷۹).دیدگاههای نو در جغرافیای شهری.انتشارات سمت.
عبدی دانشپور، زهره.(۱۳۷۸).تحلیل عدم تعادل فضایی در شهرها: مورد مطالعه شهر تهران.صفه، ۹(۲۹)، ۳۴–۵۷.
علوی، سیدعلی، و احمدی، فرزانه.(۱۳۸۹).مدلسازی کمی دسترسی به پارکهای شهری با رویکرد عدالت فضایی: پارکهای منطقه ۳ کلانشهر تهران.تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۱۴(۳۴)، ۶۹–۸۸.
کامران، حسن، پریزادی، طاهر، و حسینی امینی، حسن.(۱۳۸۹).سطحبندی خدمات شهری در مناطق کلانشهر تهران.جغرافیا و برنامهریزی منطقهای، ۱(۱)، ۱۴۷–۱۶۴.
مسعودی، مریم.(۱۳۹۴).تبیین اثرات سیستم حملونقل عمومی (مترو) بر شکاف اقتصادی فضا: نمونه موردی خط ۱ مترو تهران، ایستگاه شهید صدر و ایستگاه خزانه (پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان)
موصومی، نفیسه، و خزایی، کاظم.(۱۳۹۳).توزیع فضایی خدمات شهری و نقش آن در توسعه پایدار شهر (مطالعه موردی: مادرشهر تهران).پژوهش و برنامهریزی شهری، ۵(۱۸)، ۲۱–۴۰.
Albacete, X., Olaru, D., Paül, V., & Bierlaire, M.(2017).Measuring the accessibility of public transport: A critical comparison between methods in Helsinki.Applied Spatial Analysis and Policy, 10(2), 161–188.https://doi.org/10.1007/s12061-015-9177-8
Boucq, E., & Papon, F.(2008).Assessment of the real estate benefits due to accessibility gains brought by a transport project: the impacts of a light rail infrastructure improvement in the Hauts-de-Seine department.
Chai, S., Liang, Q., & Zhong, S.(2019).Design of urban rail transit network constrained by urban road network, trips and land-use characteristics.Sustainability, 11(21), 6128.https://doi.org/10.3390/su11216128
Chen, J., Ni, J., Xi, C., Li, S., & Wang, J.(2017).Determining intra-urban spatial accessibility disparities in multimodal public transport networks.Journal of Transport Geography, 65, 123–133.https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2017.10.015
Di Ciommo, F., & Shiftan, Y.(2017).Transport equity analysis.Transport Reviews, 37(2), 139–151.https://doi.org/10.1080/01441647.2017.1278647
Forouhar, A., & Hasankhani, M.(2018).The effect of Tehran metro rail system on residential property values: A comparative analysis between high-income and low-income neighbourhoods.Urban Studies.https://doi.org/10.1177/0042098017753089
Hernández, D.(2017).Public transport, well-being and inequality: Coverage and affordability in the city of Montevideo.
Huang, B.-X., Chiou, S.-C., & Li, W.-Y.(2020).Accessibility and street network characteristics of urban public facility spaces: Equity research on parks in Fuzhou City based on GIS and space syntax model.Sustainability, 12(9), 3618.https://doi.org/10.3390/su12093618
Li, X., Hijazi, I., Koenig, R., Lv, Z., Zhong, C., & Schmitt, G.(2016).Assessing essential qualities of urban space with emotional and visual data based on GIS technique.ISPRS International Journal of Geo-Information, 5(11), 218.https://doi.org/10.3390/ijgi5110218
Pacione, M.(2001).Urban geography.Cambridge University Press.
Perk, V., & Catalá, M.(2002).Land use impacts of bus rapid transit: Effect of BRT station proximity on property values along the Pittsburgh Martin Luther King, Jr.East Busway.Federal Transit Administration.http://www.nbrti.org/docs/pdf/Property%20Value%20Impacts%20of%20BRT_NBRTI.pdf
Poelman, H., & Dijkstra, L.(2015).Measuring access to public transport in European cities.Directorate-General for Regional and Urban Policy, European Commission.
Tsou, K.-W., Hung, Y.-T., & Chang, Y.-L.(2005).An accessibility-based integrated measure of relative spatial equity in urban public facilities.Cities, 22(6), 424–435.https://doi.org/10.1016/j.cities.2005.07.004
Wan, T., Lu, W., & Na, X.(2025).Quantifying the social equity of economic performance for different groups of residents in rail transit station areas.Urban Rail Transit, 11, 28–52.https://doi.org/10.1007/s40864-024-00229-1
Weisbrod, G., & Reno, A.(2009).Economic impact of public transportation investment.American Public Transportation Association.
Xu, Y., & Chen, X.(2021).Quantitative analysis of spatial vitality and spatial characteristics of urban underground space (UUS) in metro area.Tunnelli
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 هادی رضایی راد, مریم مسعودی, طرلان صادقی پور (نویسنده)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
