الگوها و ساختارهای رفتاری و فضایی در فضای انسان – ساخت با رویکرد حس تعلق
DOI:
https://doi.org/10.61838/lagdj.5کلمات کلیدی:
حس تعلق ، تعلق مکانی ، رفتار فضایی درمحیط انسان – ساخت ، صور و مظاهر مختلف حس مکان.چکیده
مسئله بنیادین درک نقش محیط ساخته شده در زندگی مردم درک چیستی معنای محیط است،فضای اطراف اصلی ترین معیار تعریف محیط است.بنابر این هر تعریفی از محیط باید با توجه به چیزی که در فضای اطراف ماست باشد به عبارتی در سطح اکولوژیکی چه چیز مردم را احاطه می کند.محیط های اطراف انسان شامل محیط های زیستی ،جانداران ،اجتماعی وفرهنگی هر کدام نگرش انسان را از محیط ساخته شده تغییر می دهد. آنچه معماران خلق می کنند محیط بالقوه ای برای رفتار انسان است وآنچه شخص تحسین می کند محیط مؤثر بر اوست. انسان از آغاز دریافته که خلق یک مکان به معنای گوهر وجود هستی است.محیط انسان – ساختی که انسان درآن زندگی می کند ابزاری عملی یا رویدادی بی هدف نیست،بلکه واجد ساختار بوده ومعناهارا تجسد می بخشدبنابراین فهم انسان از محیط طبیعی وضعیت موجودی کلی اوست.(آفرینش نظریه های معماری)
اين مقاله در ابتدا به معناي حس تعلق و مفهوم آن از ديدگاه هاي مختلف پرداخته و در نهايت سطوح مختلف و عوامل شكل دهنده آن ر ا بيان مي كند. هدف این پژوهش ارتقای درکی از رفتار فضایی وفرآیند های انگیزش،ادراک و واحساس وشناخت وعاطفه است. بطوری که این شناخت منجر به ارتقای آگاهی طراحان نسبت به چگونگي تأثير فضاي معماري برحس استفاده كنندگان و نیزفراهم آمدن محیط های بهتر برای ارضای فعالیت های انسانی و ارزشهای زیبا شناختی شود.
دانلودها
مراجع
افشارنادري, كامران.(1391)، از کاربري تا مکان. معمار 6.
آنوین، سیمون(1386)،معماری تحلیلی، ویراست دوم، ترجمه محمد احمدی نژاد، اصفهان، خاک.
پورمند،حسنعلی، محمودی نژاد،هادی، رنج آزمای، آذری محمد،(1389)، مفهوم مکان وتصویر ذهنی ومراتب آن در شهرسازی ازدیدگاه کریستین نوربری شولتزدررویکرد پدیدار شناسی، فصلنامه مدیریت شهری، شماره26 ، ص 79-92
پیمانی،علی و ذوالقدر، مارال،( 1386)، بازنمایی حس مکان، مجله آبادی ،شماره 57.
حبیبی، رعنا،(1387)، تصویرهای ذهنی و مفهوم مکان، نشریه هنرهای زیبا، شماره35، ص39-50
راپاپورت، آموس،(1384)،معنی محیط ساخته شده(رویکردی در ارتباط غیر کلامی)، ترجمه فرح حبیب، تهران: انتشارات پردازش و برنامه ریزی شهری )وابسته به شهرداری تهران.
رضازاده راضیه،(1388)، تقابل اصالت و حس مکان،مجله خیال، شماره 16.
رضازاده، راضیه، (1385)، رویکردی روانشناسانه و جامعه شناسانه به هویت مکانی درشهرهای جدید ، مجموعه مقالات همایش بینالمللی،چاپ اول، انتشارات شرکت عمران شهرهای جدید، تهران
رضازاده، راضیه،(1385)،رویکرد روانشناسانه و جامعه شناسانه به هویت مکانی در شهرهای جدید. مجموعه مقالات هویت شهرهای جدید انتشارات شرکت عمران شهرهای جدید تهران.
فلاحت، محمد صادق، (1385)، مفهوم حس مکان و عوامل شکل دهنده آن، نشریه هنرهای زیبا، شماره26، صص 57-66.
فلاحت، محمدصادق، نوحی، سمیرا، (1391)، ماهیت نشانههاونقش آن درارتقای حس مکان فضای معماری،نشریه هنرهای زیبا،شماره1،25 - 17.
فلاحت، محمدصادق،(1384)، نقش طرح کالبدی در حس مکان مسجد، نشریه هنرهای زیبا، شماره22،صص35-42
فن مایس، پی یر،(1384)، عناصر معماری:از صورت تا مکان، ترجمه فرزین فردانش،مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی
الکساندر،کریستوفر،(1402)،معماری و راز جاودانگی:راه بی زمان ساختن، ترجمه محمد قیومی بیدهندی، ویراست چهارم، تهران، مرکز چاپ و نشر دانشگاه شهید بهشتی.
گلکار، کوروش،(1380)، مولفههای سازنده کیفیت طراحی شهری، مجله صفه، شماره32، ص38-65.
لنگ ،جان،(1391)،آفرینش نظریه معماری(نقش علوم رفتاری در طراحی)،ترجمه علیرضا عینی فر،مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
مظلومی، مازیار،(1389)، تأثیرپذیری ابعاد حس مکان از ادراکات ذهنی در محلههای مسکونی شهری، مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، شماره سوم، ص131-150
نوربرگ شولتز, كریستیان، (1386)، گزیده معماري معنا مکان. . (م.ا. یاراحمدي, مترجم) انتشارات آگه
نوربرگ-شولتز, كریستیان، (1388)،روح مکان: به سوي پدیدار شناسی معماري. ( م.ر. شیرازي, مترجم) تهران: رخداد نو
Altman,I.& Low,S.(1992),Place Attachment,New York-Plenum.
Scannell, L., & Gifford, R. (2010). The Relations between Natural and Civic Place
Scannell, L., & Gifford, R. (2017). The experienced psychological benefits of place attachment. Journal of Environmental Psychology, 256-269. doi:10.1016/j.jenvp.2017.04.001
Scherl, L. (1989). Self in wilderness: Understanding the psychological benefits of individual-wilderness interaction through self-control. Leisure Sciences, 11, 123-135.
Stedman, R. (2003). Is it really a social construction? The contribution of physical environment to Sense of place. Societyand Natural Resources, 16, 671-685.
Stedman, R. (2003). Is it really just a social construction?: The contribution of the physical environment to sense of place. Society &Natural Resources, 16(8), 671-685.Steele, F. (1881). The sense of place. Cbi Pub Co.
Experience of a Community. Sociologist Society and Natural Resources, 22, 191-210.
Warzecha, C., & Lime, D. (2001). Place attachment in Canyonlands National Park: Visitors' assessment of setting attributes on the Colorado and Green Rivers. Journal of Park and Recreation Administration, 19(1), 59-78.
دانلودها
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 مریم قنبرپور

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.