پارامترهای موثر بر طراحی خانه فرهنگ در محله پشت بازار باتکیه بر الگوهای رفتاری ساکنین محله

Abstract

در دنیای امروز، آموزش هنر تنها به انتقال مهارت‌های تکنیکی محدود نمی‌شود، بلکه بستری برای شکل‌گیری معنا، تجربه زیسته و هویت فرهنگی افراد فراهم می‌آورد. این پژوهش با تمرکز بر نقش خانه‌های فرهنگ به‌عنوان نهادهای اجتماعی و فرهنگی، به بررسی تأثیر آموزش هنر بر مؤلفه‌های اجتماعی، فرهنگی و احساسی افراد پرداخته است. هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل رفتاری موثر بر طراحی خانه فرهنگ در قدیمی ترین محله شهر خرم آباد است.روش انجام این پژوهش به صورت ترکیبی صورت گرفت. برای اجرای این پژوهش، یک پرسشنامه ساختاریافته توسط تیم نویندگان پژوهش طراحی و از نظر محتوایی و صوری بازبینی شد تا معیارها و متغیرهای مورد نظر مطالعه را به‌صورت روشن و قابل اندازه‌گیری پوشش دهد. پرسشنامه شامل بخش‌های اطلاعاتی است که از مباحث نظری تحقیق منتج شده است، بود. پرسشنامه پس از بازنگری کارشناسی به‌صورت حضوری بین نمونه‌ای از ساکنان محله توزیع گردید . پرسشنامه‌ به صورت طیف لیکرت طراحی شده و جوابهای آن چند گزینه‌ای می‌باشند. میزان آلفا-کرونباخ این پرسشنامه قابل توجه بود. روایی این پرسشنامه 881/0محاسبه شد که نشان دهنده روایی بالای این پرسشنامه است .102 نفر جامعه آماری این پرسشنامه را تشکیل داد. یافته‌های حاصل از آزمون‌های آماری نشان می‌دهد که آموزش هنری تأثیر معناداری بر مؤلفه‌هایی چون تعامل اجتماعی، باورها، هویت و نگرش فرهنگی دارد، اما بر احساسات آنان تأثیر معناداری ندارد.در این راستا، دو مؤلفه بنیادین یعنی تعامل و مشارکت اجتماعی و فرهنگ بومی به‌عنوان عوامل کلیدی در اثربخشی آموزش هنر شناسایی شده‌اند. تعامل میان هنرجویان در محیط‌های آموزشی هنری، زمینه‌ساز یادگیری مشارکتی، تقویت خلاقیت و شکل‌گیری زبان مشترک هنری است. همچنین، بهره‌گیری از عناصر فرهنگ بومی در آموزش هنر موجب تقویت هویت فرهنگی، خودباوری هنری و پیوند عمیق‌تر هنرجویان با ریشه‌های فرهنگی‌شان می‌شود.از سوی دیگر، آموزش هنر در خانه‌های فرهنگ نه‌تنها بر نگرش‌ها و باورهای افراد تأثیر می‌گذارد، بلکه به‌تدریج منجر به شکل‌گیری الگوهای رفتاری جدید در زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی می‌شود. این الگوها شامل تقویت روحیه مشارکت، افزایش حساسیت فرهنگی، ارتقاء تعاملات بین‌فردی و بروز رفتارهای خلاقانه در مواجهه با مسائل اجتماعی هستند. همچنین محله پشت بازار به عنوان یکی از بافت‌های تاریخی و فرهنگی شهر، دارای ویژگی‌هایی چون ساختار ارگانیک، روابط همسایگی قوی، خاطرات جمعی و هویت محلی است. طراحی خانه فرهنگ در چنین بستری باید با احترام به ساختار فضایی، ارزش‌های فرهنگی و رفتارهای اجتماعی ساکنین انجام شود.